Overheden op één lijn voor digitalisering Gebouwde Omgeving

Foka Kempenaar 08-03-2021

“Ik ben een buitenboordmotor”, zegt Staf Depla, strategisch adviseur met ervaring in digitaliseringstrajecten in het publieke domein. Hij brengt vanuit het ministerie van BZK in kaart hoe de overheden meer gezamenlijk kunnen optrekken in de digitalisering van de gebouwde omgeving.

Onderdeel van de opgave is ook hoe de overheden een actieve(re) rol kunnen innemen bij de totstandkoming van het Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving (DSGO). “Mijn inzet is erop gericht om niet alleen een aanpak op papier op te leveren, maar veel meer om in de rit daar naartoe diverse ambities en programma’s te verbinden met de ambities van digiGO en specifiek DSGO.”

“In de fysieke omgeving is het logisch dat publiek en privaat samenwerken, in de digitale omgeving moeten we dat nog leren”

De bron voor Depla’s affiniteit met digitalisering ligt in zijn achtjarige termijn als wethouder van Eindhoven.  “Een van de onderwerpen daar was de verduurzaming van de woningbouw, in combinatie met een bouwproductie die omhoog moest. Toen rees de vraag hoe kan die sector innoveren?” Het werd hem al vrij snel duidelijk dat de fysieke en digitale leefomgeving steeds meer in elkaar overlopen, en dat niemand daar meer omheen kan: “Je kunt je hoofd nog even onder het kussen steken, maar op een gegeven moment is die wereld er echt.” Tegelijkertijd ontdekte de voormalig wethouder al snel dat de overheid niet kan zeggen ‘beste markt dat lost u zelf maar op’, “want als overheid zit je er zelf tot je oren in. Neem de infrastructuur. Aannemers leggen de wegen aan, maar de overheid bepaalt dat een auto gekeurd moet worden voordat je de weg op mag. Tegelijkertijd zijn het weer particuliere bedrijven die de auto’s maken.”

Samen het spel spelen
Depla: “Als overheid zul je dus in het samenspel tussen fysiek en digitaal een plek moet kiezen.” Een theorie die voor hem onder andere bewaarheid werd door een ervaring in Eindhoven, met een grote producent van navigatieapparatuur. “Als gemeente dachten we over de mogelijkheid om kastjes van die producent te verbinden aan verkeerslichten, om de doorstroming te verbeteren. Al snel werden we echter door een producent van chips voor auto’s geadviseerd dit niet te doen. We liepen immers gevaar dat zoiets zou uitmonden in een ‘vendor lock-in’, op het moment dat de termijn dat we vrijuit over gegevens konden beschikken beëindigd zou zijn.” Een voorbeeld dat volgens  Depla onderstreept dat je “ook in de bouw moet regelen dat straks niet één iemand er met ‘het hele spel’ vandoor gaat. Ook kleine aannemers en nieuwe partijen moeten mee kunnen blijven doen.

Actievere rol in DSGO
Nader gevraagd naar zijn opdracht, legt Depla uit dat hij zichzelf ziet als aanjager: “Nog steeds leeft de idee dat de verantwoordelijkheid voor het versnellen van digitalisering vooral bij de sector ligt. Dat het rijk vanaf de kant aanmoedigt, stimuleert. Maar het gaat lang niet snel genoeg. Bovendien heeft de overheid steeds meer eigen verantwoordelijkheden, ook op digitaal vlak. Als je dan niet actief meedoet in het digitaliseringsspel, dan loop je het risico dat alles langs elkaar heen gaat lopen. Daarom help ik BZK een strategie te bepalen, zodat zij een actievere rol kunnen gaan spelen in de totstandkoming van het DSGO. Ik leg de verbinding, probeer én de overheid én het bedrijfsleven en de kennisinstellingen te begrijpen en de belangen aan publieke zijde te bundelen.”

Zo snel mogelijk verbinden
Qua impact hoopt Depla niet alleen te helpen met het op papier zetten van een strategie. “Minstens zo belangrijk zijn de gesprekken die ik nu al voer buiten het ministerie, met bedrijven en kennisinstellingen. Zo hoop ik zo snel mogelijk concrete aanknopingspunten te zien, waar morgen al stappen mee kunnen worden gezet.” De kans dat Depla’s inzet effect gaat sorteren is aanzienlijk, gezien de maatschappelijke druk die er op versnelling van digitalisering rust: “Er is een grote relevantie, alleen al met het oog op het verder terugdringen van faalkosten. Uiteraard gebeurt er veel zowel vanuit de overheid als vanuit de sector. Maar vaak gebeurt dat nog te geïsoleerd. Dat zie je bij de overheid bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van een Energielabel en de Wet Kwaliteitsborging. In beide gevallen wilde men snel schakelen en werd weinig tijd genomen om deze projecten in een groter, digitaal geheel te koppelen. Logisch, want alleen ga je sneller. Maar ook hier geldt weer: samen komen we verder”

Hoekstukjes en zijkantjes
Stel dat Depla zijn opdracht tot een geslaagd einde brengt en alle overheden nemen actief deel aan de gezamenlijke strategie, is de digitaliseringsopgave dan verder appeltje-eitje? “Nee dat is het nooit! Het construeren van een stelsel als DSGO is ingewikkeld. Je moet zoiets langzaam, van onderaan opbouwen. Vergelijk het met het opzetten van een basisadministratie: je hebt een stevig fundament nodig zodat iedereen kan toetreden. Vervolgens borduren koplopers daar zelf wel op voort.” Als we met elkaar helder formuleren welke stappen we gaan zetten en welke rol de overheid daarin speelt, dan is volgens Depla nog niet de helft van de ‘puzzel’ gelegd. “Maar dan heb je wél minstens twee hoekstukjes en wat zijkantjes, dus een belangrijk begin van een kader!”

 

Afbeeldingen

Twitter

Cookie-instellingen